Ładowanie wpisu
Ładowanie wpisu
11.11.2026 / Aktualności
11 listopada w Hiszpanii strajk generalny – ogólnokrajowa odmowa pracy – o prawo do mieszkania. Hiszpania, inaczej niż Polska, nie zakazuje strajków z postulatami mieszkaniowymi.
Już od września 2026 – eksmisji i śmierci Maricarmen, starszej lokatorki w Madrycie – całą Hiszpanię zalały protesty lokatorskie. Zaangażowane w nie bojowe związki zawodowe w ciągu dwóch miesięcy zbudowały wielką mobilizację, której efektem jest pracowniczy strajk generalny: ogólnokrajowa odmowa pracy, o prawo do mieszkania.
Jako pierwsze już od północy strajk podjęły załogi zakładów z Katalonii. W Walencji na placu ratuszowym związki zawodowe, od anarchistycznych CNT i CGT po bardziej umiarkowane CCOO i UGT, odczytały wspólny manifest razem z organizacjami lokatorskimi. Żądania są proste: umowy najmu na czas nieokreślony, koniec spekulacji, drastyczna obniżka czynszów i publiczna kontrola stawek najmu, zakaz eksmisji na bruk. Co ciekawe, Polska także ma narzędzie kontroli czynszów, poprzez coroczny limit 3 proc. stawki odtworzeniowej. Prawo to jest jednak martwe – właściciele obchodzą tą kontrolę przez krótkie, najwyżej roczne umowy najmu zamiast umów na czas nieokreślony.
Już przed świtem 400 osób zablokowało hurtowy rynek Mercavalència. Autobusy miejskie wyjeżdżały z zajezdni co dziesięć minut, w rytmie usług minimalnych. Na obwodnicy Ronda Nord stanęły setki aut, na rondzie Faitanar płonęły palety, studenci zajęli wydział Uniwersytetu Walenckiego, a w Castelló zablokowano kampus.
„Zjednoczyła nas walka ze spekulantami, dla których mieszkanie to tylko towar”, mówił lider CGT Juan Antonio Lafuente. Związki podkreślają, że wysokie czynsze zjadają znaczną część wypłat, a więc walka o tanie mieszkania jest ściśle związana z walką o wysokie płace.
W Polsce strajku pracowniczego o tanie mieszkania nie da się legalnie zorganizować. Ustawa o rozwiązywaniu sporów zbiorowych z 1991 roku pozwala strajkować tylko w sporze ze swoim pracodawcą o warunki pracy, płace, świadczenia socjalne i prawa związkowe. Postulaty skierowane do rządu, takie jak niższe czynsze czy wstrzymanie eksmisji, nie mieszczą się w tym katalogu, a strajk solidarnościowy jest niemal całkowicie zakazany. Do tego dochodzi żmudna procedura: rokowania, mediacja i referendum. Już sam wymóg 50-procentowej frekwencji w głosowaniu uniemożliwia strajk w firmach z zakładami rozsianymi po kraju. Cała ustawa zakazująca strajków opiera się na rozwiązaniach z 1982 roku, przyjętych w czasie stanu wojennego.
Dziś gdy cała Hiszpania strajkuje, Polska świętuje Dzień Niepodległości 11. listopada. To gorzka zbieżność dat. Nasi politycy złożą wieńce, wygłoszą przemówienia o wolności i przypomną walkę „Solidarności” z komuną. Jednocześnie te same władze utrzymują wobec pracowników ograniczenia, które wymyślono po to, by masowy ruch Solidarności złamać. Strajk był bronią, którą robotnicy doprowadzili do zmiany ustroju. W tym ustroju trudno mówić o niepodległości, skoro ludzie, którzy budują ten kraj swoją pracą, nie mogą legalnie strajkować o tak podstawowe kwestie jak prawo do mieszkania. Niepodległość, w której naród już nie może strajkiem upomnieć się o swoje podstawowe potrzeby, to pusty slogan.
Właśnie to chce zmienić społeczna kampania „Dość zakazu strajku – przywróćmy wolność strajkowania”. Obok związków zawodowych w kampanii uczestniczą też działacze i działaczki lokatorskie, w tym Warszawskiego Stowarzyszenia Lokatorów. Przypominamy, że prawo do strajku od czasów Jaruzelskiego mamy tylko na papierze. Żądamy uwolnienia strajku przez wyjęcie go z drakońskiej ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych.
Hiszpania pokazuje dziś co jest możliwe, kiedy władza nie zamyka pracowników w ciasnym sporze z jednym szefem pod groźbą zwolnień i kar finansowych. Polski kryzys mieszkaniowy jest nie mniej dotkliwy niż hiszpański. Ale polskim pracownikom zakazuje się użycia najsilniejszej broni. Jeśli 11 listopada ma coś znaczyć, to najlepszym sposobem uczczenia niepodległości byłoby wreszcie oddanie Polkom i Polakom wolności strajkowania.
Bartosz Kurzyca
komisja krajowa OZZ Inicjatywa Pracownicza